المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )

235

التنبيه والإشراف ( فارسي )

سرزمين مغلوب شدند ولى آنها پس از مغلوب شدنشان غالب خواهند شد » . ذكر سال هفتم هجرت كه به « سنة الاستغلاب » معروفست پس از آن پيغمبر خدا صلى الله عليه و سلم در محرم با يك هزار و چهارصد پياده و دويست سوار بجنگ خيبر رفت كه در هشت منزلى مدينه است . بعضى قلعه‌نشينان با وى بجنگيدند و آنجا را به زور بگشود و بعضى ديگر به صلح گرائيدند و آنها را برون راند . سپس از او خواستند زمين را در تصرف آنها بگذارد كه عمل كنند و سهمى از حاصل ببرند و اين را پذيرفت و هر سال عبد الله بن رواحه انصارى را ميفرستاد كه محصول را بازديد كند . وقتى او در مؤته كشته شد جبار بن صخر را بجاى او فرستاد . بدين گونه بودند تا بروزگار عمر بن خطاب كه آنها را از حجاز بيرون كرد ، زيرا شنيده بود كه پيغمبر خدا صلى الله عليه و سلم در بيمارى اى كه از آن درگذشت گفته بود : « دو دين در جزيرة العرب با هم نباشد » ولى دربارهء اين خبر و در مورد مساقات ( يعنى قرار عامل و صاحب زمين دربارهء تقسيم محصول ) ميان فقهيان ولايات خلاف است . پيغمبر صلى الله عليه و سلم از اسيران قلعهء قموس ، صفيه دختر حيى بن اخطب را كه از بنى نضير بود ، برگزيد . وى زن كنانة بن ابى حقيق بوده بود . پيغمبر صلى الله عليه و سلم او را آزاد كرد و آزاديش را مهرش قرار داد . عبد العزيز بن صهيب و ثابت بنانى و شعيب بن حبحاب از انس بن مالك چنين آورده‌اند ولى در معنى اين خبر و اينكه آيا اين خاص پيغمبر صلى الله عليه و سلم بوده است يا امت وى نيز از آن پيروى توانند كرد ، ميان فقيهان ولايات خلاف است .